Bỏ qua, tới nội dung chính
Học viện PMS
Menu

Quản trị sản xuất

Kanban là gì? Ứng dụng phương pháp Kanban trong sản xuất

Trương Cảnh · Cập nhật

Kanban là phương pháp quản lý trực quan giúp doanh nghiệp kiểm soát công việc, tối ưu quy trình và hạn chế lãng phí trong sản xuất. Trong bài viết ngày, Học viện PMS sẽ giúp bạn Kanban là gì? Làm thế nào để ứng dụng phương pháp này hiệu quả trong thực tế. Nguyên lý hoạt động và cách triển khai Kanban nhằm nâng cao năng suất, tối ưu nguồn lực và cải thiện hiệu quả vận hành doanh nghiệp.

Kanban là gì?

Kanban trong tiếng Nhật có nghĩa là “Bảng thông tin”, cụ thể là Kan là thẻ, Ban là tín hiệu, hay còn gọi là một hệ thống thẻ tín hiệu.

Phương pháp Kanban còn là một phần của hệ thống kéo, nó kiểm soát những gì được sản xuất, với số lượng là bao nhiêu và khi nào. Mục đích là đảm bảo rằng bạn chỉ sản xuất những gì khách hàng yêu cầu và không thừa cũng không thiếu. Đó là một hệ thống tín hiệu được sử dụng thông qua dòng giá trị để kéo sản phẩm từ nhu cầu của khách hàng ngược trở lại thành nguyên liệu, thành phần mà bạn cần sản xuất.

kanban là gì?
Định nghĩa Kanban chuẩn

Khi bạn nhận được tín hiệu từ Kanban có nghĩa là đã đến lúc bạn cần sản xuất thành phần tiếp theo. Kanban có thể có nhiều hình thức nhưng trong hầu hết các cơ sở sản xuất, họ sẽ sử dụng thẻ hoặc thùng Kanban để kiểm soát quy trình và cũng không có giới hạn nào về cách bạn có thể kiểm soát và thiết kế thẻ Kanban.

>>> Xem thêm: Tìm hiểu ngay sự khác biệt giữa Scrum vs Kanban

Lịch sử hình thành và phát triển

Phương pháp Kanban xuất hiện vào cuối những năm 1940 tại Toyota, Nhật Bản, trong bối cảnh doanh nghiệp tìm kiếm giải pháp nâng cao hiệu quả sản xuất và tăng khả năng cạnh tranh với các hãng xe lớn. Kỹ sư Taiichi Ohno đã nảy ra ý tưởng từ mô hình hoạt động của các siêu thị Mỹ, nơi hàng hóa chỉ được bổ sung lên kệ khi có khách mua. Từ đó, ông phát triển hệ thống sản xuất đúng thời điểm (Just-in-Time), theo nguyên tắc mỗi công đoạn chỉ sản xuất số lượng sản phẩm mà công đoạn tiếp theo thực sự cần. Trong hệ thống này, thẻ Kanban được sử dụng như một tín hiệu điều phối, giúp thông báo nhu cầu bổ sung nguyên vật liệu giữa các công đoạn. Nhờ vậy, Toyota có thể giảm lượng hàng tồn kho, hạn chế lãng phí và quản lý hiệu quả hơn toàn bộ quy trình sản xuất.

Lịch sử hình thành phương pháp kanbamn

Đến năm 2004, David J. Anderson, khi đang làm việc tại Microsoft, đã vận dụng những tư tưởng của Kanban vào lĩnh vực phát triển phần mềm. Ông phát triển phương pháp này dựa trên các nguyên tắc cốt lõi như trực quan hóa công việc, giới hạn số lượng nhiệm vụ đang thực hiện và thúc đẩy cải tiến liên tục. Sau khi cuốn sách của ông được xuất bản vào năm 2010, Kanban ngày càng được biết đến và ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực khác nhau, không chỉ giới hạn ở ngành sản xuất. Từ một công cụ điều phối hoạt động trong nhà máy, Kanban dần phát triển thành phương pháp quản lý công việc linh hoạt, phù hợp với nhiều loại hình doanh nghiệp và tổ chức.

Ưu nhược điểm của Kanban

Ưu điểm

  • Tạo sự đồng bộ và minh bạch trong công việc: Kanban giúp các thành viên dễ dàng theo dõi toàn bộ nhiệm vụ và công việc cần thực hiện. Nhờ đó, mọi người nắm bắt được tình hình chung, loại bỏ những hoạt động không cần thiết và tập trung vào các nhiệm vụ quan trọng.
  • Linh hoạt trong quản lý và điều phối công việc: Người dùng có thể dễ dàng thêm thẻ mới, điều chỉnh trạng thái hoặc thay đổi mức độ ưu tiên của từng nhiệm vụ. Nhờ vậy, Kanban giúp quy trình làm việc nhanh chóng thích ứng với những yêu cầu thay đổi.
  • Cải thiện năng suất và hiệu quả làm việc: Kanban khuyến khích các thành viên tập trung hoàn thành từng nhiệm vụ trước khi chuyển sang công việc tiếp theo, hạn chế tình trạng đa nhiệm gây gián đoạn. Nhờ đó, công việc được xử lý khoa học và nâng cao năng suất.
  • Dễ dàng nhận diện các điểm nghẽn trong quy trình: Thông qua bảng Kanban, đội ngũ có thể nhanh chóng phát hiện những bất cập như nhiệm vụ tồn đọng, công việc bị đình trệ hoặc thẻ chưa được chuyển sang giai đoạn tiếp theo. Từ đó, doanh nghiệp chủ động xác định vấn đề và đưa ra phương án xử lý.
  • Dễ sử dụng và thuận tiện khi triển khai: Với cách vận hành đơn giản, Kanban phù hợp với nhiều đội nhóm và doanh nghiệp thuộc các lĩnh vực, quy mô khác nhau. Phương pháp này cũng dễ dàng tích hợp vào nhiều quy trình hoặc giai đoạn dự án mà không gây xáo trộn lớn.

Nhược điểm

  • Hạn chế trong việc dự báo và phân bổ thời gian: Kanban tập trung duy trì luồng công việc liên tục nhưng không quy định thời hạn cụ thể cho từng giai đoạn. Điều này khiến đội ngũ gặp khó khăn khi lập kế hoạch triển khai và dự đoán thời điểm hoàn thành nhiệm vụ.
  • Đòi hỏi cập nhật thông tin thường xuyên: Người dùng cần liên tục điều chỉnh trạng thái các thẻ công việc để bảng Kanban phản ánh đúng tình hình thực tế. Nếu thông tin không được cập nhật kịp thời, đội ngũ có thể sử dụng dữ liệu sai lệch, làm giảm hiệu quả quản lý trực quan.
  • Gặp khó khăn khi triển khai trong quy trình quy mô lớn: Khi có quá nhiều nhiệm vụ liên kết, hoạt động bàn giao thường xuyên hoặc công việc phải quay lại giai đoạn trước, bảng Kanban dễ trở nên phức tạp và khó kiểm soát. Điều này gây trở ngại cho đội ngũ trong việc theo dõi toàn bộ quy trình.
  • Chưa đảm bảo mục tiêu và kết quả cuối cùng: Kanban chủ yếu tập trung theo dõi trạng thái từng nhiệm vụ nên đội ngũ có thể chú trọng hoàn thành các công việc riêng lẻ mà chưa quan tâm đầy đủ đến mục tiêu chung. Vì vậy, dù các đầu việc đã hoàn tất, kết quả tổng thể vẫn có thể không đạt kỳ vọng ban đầu.

6 Nguyên tắc để thực hiện phương pháp Kanban

Sau đây là những nguyên tắc cần đáp ứng cho việc sử dụng Kanban, càng không đáp ứng những điều kiện này thì Kanban càng khó thực hiện:

Nhu cầu khách hàng ổn định

Nếu nhu cầu khách hàng của bạn rất bất thường và khó dự đoán thì rất khó để duy trì hệ thống Kanban. Vì khi đó, để duy trì được yêu cầu của khách hàng, bạn rất dễ có xu hướng chuyển sang dự trữ vật tư và hàng tồn kho hoặc đầu tư vào công xuất vượt trội (con người, máy móc).

Dòng chảy rõ ràng

Các cơ sở được tổ chức theo kiểu với tất cả quá trình tương tự được thực hiện ở một địa điểm rất khó kiểm soát với phương pháp kanban, mặc dù không phải là không thể. Một sự sắp xếp tốt hơn là trong đó tất cả các quá trình được thực hiện cùng nhau để tạo thành một dòng chảy hoặc theo từng công đoạn (Cellular Manufacturing).

6 nguyên tắc để thực hiện phương pháp Kanban
Nguyên tắc dòng chảy rõ ràng

Máy móc chuyên dụng nhỏ

Nhiều công ty sẽ đầu tư lớn vào tất cả các máy móc để phục vụ cho các sản phẩm mà họ làm ra. Thông thường các máy này sẽ thúc đẩy việc sản xuất ra các lô hàng lớn và sẽ tạo ra nút thắt trong quá trình của bạn.

Các quá trình lặp lại và đáng tin cậy

Nếu máy móc dễ bị hỏng và các quá trình không thể lặp lại thì sẽ khó kiểm soát bất kỳ hệ thống sản xuất nào chứ đừng nói đến phương pháp Kanban. Việc sử dụng hệ thống bảo trì hay duy trì năng suất toàn diện TPM, 5S, cải tiến chất lượng và các hoạt động được tiêu chuẩn hóa sẽ giúp bạn đặt được các nền tảng cần thiết để ổn định quá trình.

Thay đổi nhanh chóng

Nhiều máy móc và quy trình có thể mất nhiều thời gian thiết lập để sản xuất ra một thành phần hoặc sản phẩm khác. Điều này một lần nữa thúc đẩy việc sản xuất ra các lô hàng lớn và có thể tạo ra các nút thắt đáng kể trong quá trình sản xuất. Việc sử dụng công cụ “SMED” có thể cải thiện được đáng kể trong trường hợp này.

Nhà cung cấp đáng tin cậy

Các nhà cung cấp là một phần quan trọng trong quá trình của bạn và cần đảm bảo rằng họ có thể hỗ trợ trong việc thực hiện và duy trì hệ thống Kanban. Chẳng hạn như nhà cung thường giao hàng không đúng thời gian, bạn rất dễ có xu hướng dự trữ nguyên liệu, sản phẩm để đảm bảo cho việc đáp ứng nhu cầu cho khách hàng của mình.

Không có những điều kiện này không có nghĩa là bạn không thể thực hiện Kanban, mà bạn cần phải xem xét kỹ lưỡng hơn về hệ thống của mình để có kế hoạch và phương pháp phù hợp cho việc cải tiến và áp dụng Kanban.

>>> Xem thêm: Value stream mapping là gì? Ứng dụng sơ đồ chuỗi giá trị trong sản xuất

Ứng dụng phương pháp Kanban trong sản xuất

Ứng dụng Kanban mang lại nhiều hiệu quả trong hệ thống bào trì chất lượng toàn diện sản xuất như:

Trực quan hóa quy trình

Hệ thống Kanban sử dụng các thẻ và cột để lập thành một bảng. Bảng này thể hiện được các công việc cần thực hiện trong quy trình sản xuất với các thông số cần thiết. Giúp cho toàn bộ quy trình trở nên trực quan và dễ dàng theo dõi. Mọi người có thể nhìn vào bảng Kanban và hình dung được công việc một cách nhanh chóng.

Kiểm soát khối lượng công việc

Ứng dụng phương pháp Kanban giúp kiểm soát số lượng công việc cần phải thực hiện trong cùng một công đoạn sản xuất. Qua đó, giúp hạn chế khối lượng công việc quá tải đang chờ xử lý, tránh tình trạng dư thừa hoặc thiếu nguồn nhân lực.

Ứng dụng phương pháp Kanban trong sản xuất
Ứng dụng Kanban trong sản xuất

Định hình dòng chảy công việc

Dòng chảy công việc được thể hiện một cách rõ ràng. Bằng cách phân chia và đảm bảo rằng mỗi công đoạn có thể nhận công việc khi có sẵn thẻ Kanban, quá trình sản xuất trở nên liền mạch và hiệu quả hơn.

>>> Xem thêm: Lợi ích của 6 Sigma trong quản lý chất lượng

Xây dựng chính sách rõ ràng

Việc áp dụng phương pháp Kanban vào sản xuất giúp nhân viên và ban quản lý có thể hiểu rõ công việc cần thực hiện. Từ đó giúp việc xây dựng chính sách về quản lý được cụ thể và rõ ràng. Tất cả đều hướng đến mục tiêu chung, đảm bảo sự nhất quán và đồng thuận trong doanh nghiệp.

Thiết lập vòng lặp

Kanban tạo ra vòng lặp sau mỗi quy trình hoạt động. Khi một công việc hoàn thành, thẻ Kanban trả lại vào hệ thống để tiếp tục quá trình sản xuất. Việc có vòng lặp là nền tảng giúp các công việc được thực hiện trôi chảy hơn và chính xác hơn.

Cơ hội cải tiến liên tục

Đây là một ứng dụng to lớn của phương pháp Kanban. Kanban cùng với quy tắc 5S và mô hình Kaizen thực hiện công việc cải tiến liên tục bằng cách xây dựng môi trường mà mọi người được khơi gợi và khuyến khích đóng góp những cải thiện, đổi mới để nâng cao hiệu suất tối ưu hóa quy trình làm việc.

Để ứng dụng Kanban hiệu quả và nâng cao năng lực quản trị sản xuất, doanh nghiệp có thể tham khảo Khóa học Lean Manufacturing tại Học viện PMS. Chương trình giúp học viên hiểu và vận dụng các phương pháp sản xuất tinh gọn nhằm giảm lãng phí, tối ưu nguồn lực và cải thiện năng suất.

Bên cạnh đào tạo, Chúng tôi cung cấp Dịch vụ tư vấn triển khai mô hình Lean, hỗ trợ doanh nghiệp nhận diện lãng phí, cải tiến quy trình và xây dựng hệ thống sản xuất tinh gọn phù hợp với thực tế.

ĐĂNG KÝ TƯ VẤN

Kết luận

Tóm lại, bài viết đã giúp bạn hiểu rõ khái niệm Kanban, sự khác biệt giữa hệ thống sản xuất đẩy và kéo, cách ứng dụng Kanban trong sản xuất cũng như các nguyên tắc cần đáp ứng để triển khai hiệu quả. Khi được áp dụng phù hợp, Kanban giúp doanh nghiệp kiểm soát công việc, duy trì dòng chảy sản xuất ổn định và thúc đẩy cải tiến liên tục. Hy vọng những chia sẻ từ Học viện PMS sẽ giúp doanh nghiệp vận dụng Kanban hiệu quả, hướng đến mô hình sản xuất tinh gọn và nâng cao năng suất.

Cùng chuyên mục

Quản trị sản xuất

Bản tin PMS

Đăng ký email để nhận các thông tin về khoá học và ưu đãi